Саха чулуу кыыһа Марфа Георгиевна Потапова-Габышева олунньу 20 күнүгэр (сорох кинигэҕэ 23 диэн суруллубут) төрөөбүтэ 125 сылын туолла. Кини Саха сиригэр сэбиэскэй былааһы олохтуурга,  гражданскай сэриигэ актыыбынайдык кыттыбыта, Саха сирэ аптаныамыйаны ылыныытыгар анаммыт Сэбиэттэр бастакы сийиэстэрин дэлэгээтэ, Саха сиринээҕи Киин ситэриилээх кэмитиэт чилиэнэ,  Үлэ Кыһыл Знамята, «Бочуот Знага» уордьаннардаах, хас да мэтээллээх,  Амма-Наахара нэһилиэгэр бастакы судаарыстыбаннай Далее…

”Мин аатым Таптал” киинэҕэ сырыттым. Режиссёр Валентин Макаров устубут аныгы олох туһунан кэмиэдьийэтэ.  Кэмиэдьийэ наһаа уустук жанр диэн, бэл, улахан режиссердар билинэллэр. Өссө ордук уустук биһиэхэ, сахаларга, тыйыс айылҕаҕа олорор хоту дьоҥҥо. Атын итии сиргэ олорор омуктар курдук аһыллан быстыбаппыт, дьиппиэммит. Оннугун оннук да, биһиги да эмиэ иэйэр куттаах, таптыыр сүрэхтээх, күлэр- үөрэр дьоҕурдаах буоллахпыт. Далее…

Таатта улууһун Харбалаахтааҕы үөрэхтээһин холбоһугар Ийэ тыл уонна сурук-бичик күнэ бэрт сэргэхтик ааста. “Бастыҥнар хамсааһыннарын” актыбыыстара кылаас чааһын ыыттылар. Уруоктар бүппүттэрин кэннэ Аал Луук маспыт тула оһуокайдаан ньиргиттибит. Оһуокайы ускуустуба оскуолатын фольклорга учуутала Айаал Багынанов, VII кылаас үөрэнээччитэ Женя Антоева таһаардылар. Үөрүүлээх тэрээһини Яна Гузаирова, Миша Спиридонов салайан ыыттылар. Учуутал Айаал Багынанов бу күн саха хомуһун Далее…

Олунньу 14 күнүгэр Кинигэ бэлэхтэһэр күн бэлиэтэнэр. Дьааҥы улууһун Боронук оскуолатыгар бу күн “Кинигэ бэлэхтээһин” диэн аахсыйа тэрилиннэ. Төрдүс уруок кэнниттэн үөрэнээччилэр уонна учууталлар аактабай саалаҕа муһуннубут. Бастаан алын кылаастар оҕолоро аахпыт кинигэлэрин билиһиннэрбиттэрэ уонна ол кинигэлэрин бэйэ-бэйэлэригэр хардарыта бэлэхтэспиттэрэ. Онтон үрдүкү кылаастар оннук гыммыттара. Бу аахсыйаҕа кыттаары, хас биирдии үөрэнээччи дьиэтиттэн оҕо сэҥээрэр ис Далее…

Тапталлаахтар күннэринэн саха суруйааччылара тапталы үйэтиппит айымньыларын кылгас ис хоһооннорун билиһиннэрэбит. Софрон Петрович Данилов “От үрэххэ” кэпсээнэ От үрэххэ икки эр киһи балыктыы сылдьар. Кинилэр уу нуһараҥ сынньалаҥнарын кэрэ дьахтар Даайа Тулааһынаба уонна кини уола Ньургун кэлиитэ уйгуурдар. Миитэрэй Тытыгынаайап бу дьахтары эдэр эрдэҕиттэн таптыырын, ол эрээри Даайа кини доҕоро Ньукууһу ордорбутун туһунан долгутуулаах кэпсээнин Далее…

Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ сылын аайы өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн бэрт тэрээһиннээхтик ааһар. Оскуолаҕа ахсын араас тэрээһиннэр буолаллар. Үөһээ Бүлүү М.А. Алексеев аатынан Өрөспүүбүлүкэтээҕи интэринээт-лиссиэйигэр бу дьоро күн алгыстаах алаадьыны үөрүүлээх линейка кэмигэр буһарыытыттан саҕаланна. Көмүлүөк оһох таһыгар алаадьы буһан сырдьыгыныыр тыаһа,  ыраастыыр-арчылыыр сыта барыбытын ураты турукка киллэрдэ. Бэһис кылааспыт оҕолоро олоҥхону куукулалаах толордулар, алтыстар төрөөбүт Далее…

Оҥоһуу өй үйэтэ үүннэ. Саха сиригэр даҕаны бу эйгэҕэ хамсааһын баран эрэр. Өрөспүүбүлүкэҕэ, ону ааһан өссө Уһук Илин эрэгийиэҥҥэ биир бастакынан искусственнай интеллеги үлэтигэр көдьүүстээхтик туһанан саҕалаабыт, итиэннэ ким хайа иннинэ оҥоһуу өйү сахалыы үөрэтэргэ ылсыбыт СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ буолар. 2022 сыллаахха Национальнай бибилэтиэкэ иһинэн Саха сирин төрүт олохтоох норуоттарын тылларын уонна култуураларын сыыппара эйгэтигэр Далее…

Сарсын саха бастакы лингвист учуонайа Сэмэн Ноҕуруодап төрөөбүт күнүгэр Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн 29-с сылбытын бэлиэтиэхпит. Оттон бүгүн Ноҕуруодап “Сурук-бичик” букубаара уонна “Ааҕар кинигэ” хрестоматията бэчээттэнэригэр туһаныллыбыт сахалыы шрифт 1923 сыллаахха Петроград куоракка кутулларын быһаччы өйөөбүт Исидор Никифорович Барахов (1898—1938)  төрөөбүт күнэ. Исиидэр Бараахап саха тыла сайдыытыгар, чахчы, элбэх үтүөлээх. Холобура, кини тэрийиитинэн 1921 Далее…

Саха биллиилээх бэйиэтэ, талааннаах тылбаасчыта, ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Гражданскай сэрии кыттыылааҕа, Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна Ефрем Степанович Сивцев-Таллан Бүрэ үбүлүөйдээх 115 сылын түмүктүүр тэрээһин олунньу 7 күнүгэр Нам улууһун Бөтүҥ нэһилиэгэр буолан ааста. Тэрээһин бастакы чааһа – үс түһүмэхтээх уус-уран дьүһүйүү. Сыанаҕа бастаан кинигэни сэҥээрбэт мэник оҕо киирэр. Кини Таллан Далее…

Валентина Гаврильева айымньытыгар олоҕуран, «Уот Дьулустаан» сэрийээл дьон болҕомтотун тарта. “Ааспыт сэрийээллэргэ муҥутаан 300-тан тахса киһи санаатын суруйар эбит буоллаҕына, бу «Уот Дьулустааҥҥа” 2 тыһыынчаттан тахса кэмэнтээрий киирэр», – диэтилэр. Сэрийээлбит аҥаара да көстө илигиттэн көрөөччү итиччэ элбэхтик ырыппыт буоллаҕына – ол аата дууһатын кылын таарыйдаҕа. Сахалар киинэбит, сэрийээлбит сыл аайы тупсан иһэр. Урут эдэр Далее…