Ил Дархан Айсен Николаев 2023 сыл ыам ыйын 17 күнүнээҕи дьаһалыгар олоҕуран, өрөспүүбүлүкэ үбүлээһининэн, олоҥхо энциклопедията хомуллан-таҥыллан оҥоһуллуохтаах. Бу научнай үлэ 5 томнаах буолар: бастакыта – олоҥхоһуттарга, иккиһэ – олоҥхо сюжеттарыгар, үсүһэ – олоҥхо персонажтарыгар, төрдүһэ – олоҥхо уопсастыбаҕа суолтатыгар, бэсиһэ – олоҥхону билим таһымыгар үөрэтии түмүктэригэр ананыаҕа. Олоҥхоһуттар тустарынан бастакы том номнуо кэлэр 2024 Далее…

Ким да солооботох, тэпсибэтэх, хаампатах суолунан бастакы барар хаһан баҕарар уустук. Сыралааҕын-сылаалааҕын ааһан, Махатма Ганди эппитинии: «Сначала они тебя не замечают, потом смеются над тобой, затем борются с тобой. А потом ты побеждаешь».   Итинник эндирдээх суолу СӨ норуодунай худуоһунньуга Тимофей Андреевич Степанов ааспыта. Олоҥхону, ойууннааһыны, сиэри-туому улаханнык сэҥээрбэт кэмнэригэр кини, илиитин араарбакка, саха итэҕэлигэр, Далее…

Олоҥхо күнүн көрсө, Ил Дархан Айсен Николаев олоҥхону толорооччуларга, оһуокай тылын этээччилэргэ, тимир уустарыгар, норуот маастардарыгар анал истипиэндьийэтин туттарда. Үгэс буолбут төрүт дьарыкпытын, култуурабытын илдьэ, сайыннара, тарҕата, уһуйа сылдьааччыларга Ил Дархан ис сүрэҕиттэн махтанна. Кини сайдыы балысханнык барар бу тэтимнээх кэмигэр, күннэтэ уларыйа турар аан дойдуга төрүт култуурабытыгар тирэниэхтээхпитин тоһоҕолоон эттэ. Ол иһин кэнники сылларга бу эйгэҕэ Далее…

Оскуола библиотекатын норуоттар икки ардыларынааҕы күнүнэн Баппаҕаайы оскуолатын библиотекара Платонова Саргылана Семеновна үөрэнээччилэргэ анаан урукку кэмнээҕи кинигэлэр, сурунааллар, учебниктар быыстапкаларын тэрийдэ. Быыстапкаҕа кэлбит оҕолорго элбэх интэриэhинэйи кэпсээтэ. Урут эбээлэрбит почтанан суруттарбыт сурунаалларын биллибит. Ол курдук, көрдөрүүгэ баара: «Советская женщина» (1976 с.), «Работница» (1974 с.), «Крестьянка» (1984 с.), «Семья и школа» (1975 с.), «Здоровье» (1980 с.), Далее…

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр  Педагог уонна уһуйааччы сылынан, П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылынан, Ойуунускай айымньыларын уус-уран ааҕыы “Туруҥ, туруҥ! Туойуҥ!” диэн өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэҕэ биллэриллэр.  БАЛАҺЫАННЬАТА Тэрийээччилэр: Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтэ, Саха Сирин суруйааччыларын сойууһа, «Таатта» уопсастыбаннай түмсүү. Күрэс сыала-соруга: Былатыан Ойуунускай айар үлэтин үйэтитии, уус уран ааҕыыга угуйуу. Ыытыллар болдьоҕо: алтынньы 6 күнүттэн  сэтинньи 5 күнүгэр Далее…

Улуу Энштейн: “Энергия лежит в основе всего”, – диэн  эппитин курдук, киһи эмиэ төһө эниэргийэлээҕиттэн кыаҕа-таһыма тутулуктаах эбитин дьэҥкэ өйдөөтүм.          Онуоха эн хайдах эйгэҕэ иитиллибитиҥ улахан сабыдыаллааҕын билиҥҥи кэм ойууна Кулан Хаан бэлиэтиир. Кини иитии (воспитание) диэн тылы “заряд” диэн өйдөбүлгэ сыһыаран сылыктыыр. Ол аата оҕо кыра сылдьан, батарыайка курдук, тулалыыр чугас дьонун тапталларынан, Далее…

Иван Ефремович Чириковы ааспыт үйэ 80-с сылларыгар көрбүтүм. Кинини кытта Дьокуускайтан “Ракетанан” Мэҥэ Алдаҥҥа диэри айаннаабыппыт. Биһиги дьиэ кэргэнинэн уоппускаҕа эһэбитигэр сайылыы баран иһэр этибит. Иван Ефремович Чириков соҕурууттан иһэрэ, курортан дуу, мунньахтан дуу. Кыра уҥуохтаах, арылхай киэҥ харахтаах, хара куудара баттахтаах, саҥарбыт-иҥэрбит сытыы киһи этэ. Эдьиий Вера, Вера Михайловна Корнилова: «Грузиҥҥын быһыылаах”, – диэн Далее…

Дьиҥэр, бу олоххо туох барыта көннөрү айыллар ээ. Ону киһи барахсан, өйдүүр-саныыр дьоҕурдаах, ыллыыр-ытыыр сүрэхтээх, үөрэр-долгуйар дууһалаах буолан, бэйэтэ суолталаан биэрэр: ханнык эмэ көтөрү ытык кыыл оҥостон сүгүрүйүө, биитэр эбээтин ытарҕатын үйэлэргэ кэриэстээн ууруо… Барыны бары ис хоһооннуур сиэрбитинэн, түҥ былыргыттан күн бүгүнүгэр диэри мэҥэ бэлиэлэри туруорар үгэстээхпит. Онтукабыт биһиэнэ сүрүннээн устуоруйаны кэрэһилиир пааматынньык буолар. Далее…

Тоһуттар тымныылаах дойдуга өбүгэлэрбит дьукаахтаһан, бэйэ-бэйэҕэ хардарыта көмөлөсүһэн олорбут буолан, тыыннаах ордон кэллэхтэрэ.   Ол иһин түмсүүлээх буолуу сахаларга хааммытыгар баар. Ону оскуоланы биир кэмҥэ бүтэрбиттэр араас улуустартан сомоҕолоһо сатыыллара да туоһулуур.  Маннык көстүү Арассыыйа ханнык да регионугар бу биһиэхэ, Саха Сиригэр курдук, киэҥник тэнийбитин, тэтимнээхтик тарҕанарын истэ-билэ иликпит.   Үчүгэйэ диэн, выпустар түмсэн, бэйэлэрин эйгэлэрин Далее…

Томпо улууһун Мэҥэ Алданыгар сылгыны үөрдээн иитэр бырааттыы Колодезниковтар олороллор. Атын сылгыһыттар сыдьааннара, тоҕо эрэ,  сыспай сиэллээххэ сыстыбатылар, оттон Колодезниковтар Дьөһөгөй оҕотун иитиинэн өссө сэрии инниттэн күн бүгүнүгэр диэри удьуордаан дьарыктаналлар. Бастакы көлүөнэ сылгыһыттар Колодезников Николай Данилович-Ньукуус сылгы көрүүтүгэр “Сырдаабыт” холкуоска үлэлээбит. Д.А. Томтосов “Мин мантан сэриигэ барбытым…” диэн 2005 с. тахсыбыт кинигэтигэр Н.Д. Колодезников Далее…