2 недели назад 215
Оҕону иитиигэ-үѳрэтиигэ сахалыы эйгэни тэрийии
Кулун тутар 18 күнүгэр Бүлүү улууһун үѳрэҕириигэ салалтатын үлэһиттэрэ Иннокентьева Вера Степановна уонна Васильева Татьяна Егоровна салайыыларынан Лѳкѳчѳѳн А.И. Леонтьев аатынан орто оскуолатыгар 6 оскуола кыттыылаах «Оҕону иитиигэ-үѳрэтиигэ сахалыы эйгэни тэрийии» диэн биир кэлим методическай күн ыытылынна.
Бу күн сыала-соруга: оҕону сахалыы эйгэҕэ иитии-үѳрэтии ньымаларын тобулуу, сахалыы ѳйгѳ-санааҕа уhуйуу, тѳрүт үгэстэри туттан, саха тыынын киллэрии.
Кыттыбыт оскуолалар: Лѳкѳчѳѳн А.И.Леонтьев аатынан оскуолата (дир. И.А. Яковлев), Баппаҕаайы М.А.Алексеев аатынан оскуолата (дир. П.А. Алексеев), Дьѳккѳн Н.А. Кондаков аатынан оскуолата (дир. С.М. Прокопьева), Бороҕон Н.И. Афанасьев аатынан оскуолата (дир. Н.Н. Гоголев), Тоҕус Е.А. Степанова аатынан оскуолата (дир. М.Г. Тимофеева), Тааһаҕар Н.Н. Каратаев аатынан оскуолата (дир. Г.И. Нахов).
Кэлбит ыалдьыттары сахалыы сиэринэн арыылаах алаадьынан, быырпаҕынан күндүлээн кѳрүстүлэр. Хас биирдии кэлбит кыттааччыга «Үс кут» диэн сахалыы харысхал оҥорбуттарын бэлэхтээтилэр.
Тэрээhин үѳрүүлээх арыллыытыгар олунньу ыйга саха тылын өрөспүүбүлүкэтээҕи сийиэһигэр кыттыбыт Лѳкѳчѳѳн оскуолатын IX-XI кылаастарын уолаттара А.Н. Кузьмина “Мин тирэхтээхпин” хоһоонун кэрэхсэбиллээхтик аахтылар (салайааччылара Ф.Ф. Николаева, Л.С. Ксенофонтова).
Уопсайа 22 учуутал уонна эбии үѳрэхтээһин педагогтара араас хайысханан ураты интэриэhинэй аhаҕас уруоктары, маастар кылаастары, кылаас таhынан дьарыктары ыыттылар, үлэлэрин кэпсээтилэр, уопуттарын үллэhиннилэр.
Баппаҕаайы М.А. Алексеев аатынан оскуолатыттан:
Алын кылаас учууталлара Жиркова Ирина Николаевна, Шамаева Айталина Николаевна III кылааска «Кыһыҥҥы ыйдар» бырайыак-уруок;
Муусука учуутала Кириллина Матрена Егоровна VI кылааска, учууталларга «Кырыымпа алыптаах тыаhа» дьарык;
Алын кылаас учуутала Оленова Светлана Дмитриевна II кылааска «Аат тыл» уруок;
Педагог-библиотекарь Платонова Саргылана Семеновна IX, X кылаастарга «Тѳрѳѳбүт дойдугун тѳһѳ билэҕин?» дьарык;
Лѳкѳчѳѳн А.И.Леонтьев аатынан оскуолатыттан:
Алын кылаас учуутала Васильева Розалия Спиридоновна I кылааска «Бүтэй дорҕооннору үѳрэтии»;
Английскай тылын учуутала Малышева Мария Михайловна VI кылааска «Dwelling – Дьиэ» (балыксыт балаҕана);
Математика учуутала Харлампьева Зоя Марковна VI кылааска «Сахалыы кээмэйдэр»;
Нуучча тылын, литературатын учуутала Николаева Федианна Федотовна IX кылааска «Г.Чиряев олоҕун ыллыгынан» дьарык;
Саха тылын, литературатын учуутала Николаева Варвара Георгиевна IX кылааска «Муҥхалааhын билиҥҥи ньымата» дьарык;
Дьѳккѳн Н.А. Кондаков аатынан оскуолатыттан:
Алын кылаас учуутала Абрамова Алина Петровна III кылааска «И.М.Гоголев-Кындыл «Күнү олус таптыыбын»»;
Бороҕон Н.И. Афанасьев аатынан оскуолатыттан:
Иитэр үлэҕэ дириэктэри солбуйааччы Федорова Парасковья Степановна VI кылааска «Олоҥхону сыhыаран, оҕону сахалыы иитии»;
Английскай тылын учуутала Скрябина Мария Николаевна IV кылааска «Олоҥхону английскай тылыгар сыhыарыы»;
Тоҕус Е.А. Степанова аатынан оскуолатыттан:
Педагог-организатор Боронова Сардаана Прокопьевна VII кылааска «Хомуур хабылык» дьарык;
Технология учуутала Боронов Афанасий Иннокентьевич VII кылааска «Чороон оҥоруутун оҕону иитиигэ туhаныы».
Тааһаҕар Н.Н.Каратаев аатынан оскуолатыттан:
Педагог-психолог Андреева Мария Захаровна улахан кылаас оҕолоругар “Бэйэҕэ эрэллээх буолуу» тренинг;
Оскуолалартан уопуттаах учууталлар араас ньымалары, саҥа педагогическай технологиялары тутталларын үллэстэн, билиилэрин, дьоҕурдарын кѳрдѳрѳр маастар кылаастары оҕолорго, учууталларга ыыттылар:
Баппаҕаайы М.А.Алексеев аатынан оскуолатын алын кылааһын учуутала Тарасова Людмила Сергеевна «Методическай күҥҥэ анал хаhыат таhаарыы» (пресс-киин). Бу күннээҕи тэрээhин үлэтин тута сурукка тиhэн, «ОХ – Оскуола Хаhыата» хаһыаты бэчээттии охсон, кыттааччыларга түҥэттэ;
Саха тылын, литературатын учуутала Никифорова Ульяна Николаевна, алын кылаас учуутала Жиркова Ирина Николаевна «Тѳрдү-ууһу билии-иитии биир ньымата»;
Лѳкѳчѳѳн А.И.Леонтьев аатынан оскуолатын алын кылааһын учуутала Син-Хой Светлана Семеновна IV кылааска «Түү мээчиги оҕоҕо оҥотторуу»;
Алын кылаас учуутала Федорова Каролина Егоровна «Оҕоҕо тыл суолтатын ѳйдѳтүү ньымалара»;
Саха тылын, литетатуратын учуутала Федорова Матрена Семеновна «Оҕону тѳрѳѳбүт тылынан чинчийэр үлэҕэ уһуйуу»;
Дьѳккѳн Н.А.Кондаков аатынан оскуолатын алын кылааһын учуутала Константинова Ирина Алексеевна «Ааҕыы үѳрүйэхтэрин иҥэриигэ туттуллар табыгастаах ньымалар».
Уруоктар быыстарыгар сынньалаҥҥа алын кылаас оҕолоругар сахалыы оонньуу эйгэтэ тэрилиннэ: хабылык, күүгүнэйи тыаhатыы, туос, талах оонньуур ынахтар, түү мээчиги таба быраҕыы.
Оҕону сахалыы иитиигэ-үөрэтиигэ туһуламмыт быыстапкаҕа Лѳкѳчѳѳн А.И. Леонтьев аатынан, Баппаҕаайы М.А. Алексеев аатынан, Тоҕус Е.А. Степанова аатынан оскуолалара кыттыыны ыллылар.
Лөкөчөөн оскуолатын үөрэнээччилэрэ хас биирдии ыалдьыкка бэйэлэрин дьарыктарын, үлэлэрин сиһилии кэпсээтилэр. Ол курдук III кылаас үөрэнээччилэрэ Петров Айгылаан уруккулуу, аныгылыы оҥоһуллубут мундулуур туу арааһын, Константинов Илан куйуур тэриллэрин көрдөрөн, бэрт сэргэхтик кэпсээтилэр.
VI кылаас оҕолоро Петрова Алексена, Яковлева Иванна, Семенова Ванесса эмтээх оттору хомуйуунан дьарыктаналларын кэпсээтилэр. Кииһилэттэн утах, бэс туорааҕыттан барыанньа амсатан биһирэннилэр. Эмтээх отторун хатаран бэлэмнээбиттэрин атыылыыллар эбит.
VII кылаас уолаттара Петров Богдан, Алексеев Тимур мундуну хатарар аппарааттарын көрдөрөн, хохту туһунан кэпсээтилэр, сылаас мунду миининэн күндүлээтилэр.
Быыстапкаҕа мас оҥоһуктар, сахалыы киэргэллэр, уруоктар сценарийдара, сахалыыга тылбаастаммыт айымньылар, оскуола хаһыаттара, олоҥхо геройдара, куукулалар көрдөрүүгэ ууруллубуттар.
Сэбиэскэй оскуоланы кѳрдѳрѳр оҥоһук, тыылаах балыксыт уонна ийэтэ, сылгы арааhа, кыбытык тигиилээх олбохтор, балык уҥуоҕунан хартыыналар, о.д.а. киһи сѳҕѳр үлэлэрэ элбэхтэр.
Минньигэс тотоойу эбиэт кэнниттэн Балыксыт түмэлигэр ыалдьыттаатыбыт.
Лѳкѳчѳѳн олохтоохторо киэн туттар сирдэринэн балаҕан-мусуойдара буолар. Бу баай ис хоhоонноох балаҕаны 2000 сыллаахха педагогическай үлэ бэтэрээнэ, Лѳкѳчѳѳн нэhилиэгин Бочуоттаах гражданина, СѲ Айылҕа харыстабылын туйгуна Афанасий Нифонтович Яковлев туттарбыт. Түмэл тэриллибитэ 25 сылын 2025 сылга бэлиэтээбиттэр.
Тохсус кылаас уолаттара Николаев Эрчим, Леонтьев Никон оскуола библиотекатын үлэһитэ Мойтохонова Анна Михайловна салайыытынан ыалдьыттарга, түмэлгэ баар экспонаттары сиhилии кэпсээтилэр. Барыта 200-тэн тахса экспонат баар эбит.
Балыксыт түмэлэ эдэр кѳлүѳнэни иитэр-үѳрэтэр суолтата үрдүк, дьиҥнээх сахалыы эйгэни биллэрэр, ѳбүгэлэрбит олохторун кѳрдѳрѳр.
Методическай күн түмүктүүр чааhыгар тѳгүрүк остуол тула мустан, санаа атастаhыыта, инникигэ былааннары торумнааhын, үѳрэххэ сахалыы эйгэни тэрийиигэ үлэлэри ыытыыга сүбэлэhии, иитиигэ-үѳрэтиигэ ыҥырыы буолла.
Үѳрэх чааһыгар дириэктэри солбуйар Торотоева Лариса Федотовна салайан ыытта. Кэпсэтиигэ улуус үөрэҕириитин салаатын үлэһиттэрэ, оскуолалар учууталлара, Лѳкѳчѳѳн нэhилиэгин баhылыга Доргонова Анна Владимировна кыттыыны ыллылар.
Биир күн олус туhалаах тэрээhин ыытыллан, үѳрэх эйгэтин үлэhиттэрэ уопуттарын атастаhан, үѳрэҕи сайыннарыыга билиилэрин хаҥатан, саҥа арыйыылары кѳрдѳрѳн, бэйэ-бэйэҕэ кѳмѳ-тирэх буоллулар.
Кыттааччыларга барыларыгар айымньылаах, таһаарыылаах үлэ эйгэтэ тэрилиннэ, иитиигэ-үѳрэтиигэ сахалыы эйгэни тэрийии истиҥ кэпсэтиилэринэн, биир идэлээхтэр түмсэн алтыhыыларынан түмүктэннэ.
Түмсүүлээх, таһаарыылаах үлэни тэрийбит Лѳкѳчѳѳн оскуолатын кэлэктиибигэр улахан махталбытын тиэрдэбит.
Людмила Тарасова,
Баппаҕаайы М.А. Алексеев аатынан оскуолатын алын кылааһын учуутала,
“Кѳмүс бѳрүѳ” медиа-киин салайааччыта.
