8 месяцев назад 7724
Санаа Быраас туһунан сэгэтэн кэпсээтэххэ…
Мин иннибэр сабыс-саҥа «буруолуу» сылдьар халыҥ кинигэ сытар. Бу Санаа Быраас диэн аатынан киэҥник биллибит, дьон-сэргэ биһирэбилин ылбыт Татьяна Михайловна Назарова «Күннүкпүн сэгэтэн көрдөххө» кинигэтэ.
Кинигэ 4 бастаах: “Олох кэрдиис кэмнэрэ”, “Эмчит буолуу анала”, “Аан дойду аартыктарынан”, “Санаа Быраас күннүгэ”. Ааҕааччылар күүппүттэрэ ыраатта.
Мин кинини билбитим син балайда буолла. Кэргэним, норуодунай суруйааччы Егор Неймохов тыыннааҕар доҕорбут, медицинскэй наука кандидата, биллиилээх мелодист Виталий Тимофеевич Андросов даачатыгар төрөөбүт күнүн ылар этибит. Татьяна Михайловналыын кыра эрдэхтэриттэн бодоруспуттар, кэлин медфакка бииргэ үөрэммиттэр, биир дойдулаахтар эбит. Көрөөт да мах бэрдэрбитим: оннук кэрэчээн этэ. Дьоҕус уҥуохтаах, хатыҥыр, сырдык сэбэрэлээх – үчүгэйкээн бэйэлээҕэ. Сытыы-хотуу саҥалаах, сэргэх, кэпсэтинньэҥ кыыс оҕото. Аны көрө-нара, тэбэнэтэ миигин сөхтөрбүтэ. Толлон турбат, санаатын аһаҕастык малтаччы этэрэ, лиидэрдии хараактардааҕа.
Ахтыыларыттан киһи сөҕөр. Быраас буолар аналлааҕа олох оҕо эрдэҕиттэн эбит. Ийэтэ төбөтө ыарыйдаҕына, эмтиэкэттэн ынах тылларын атыылаһан, төбөтүгэр туруоран, ыарыытын устар, чэпчэтэр. Хайа оҕо оннук харса суох хорсуннук туттуой?! Айылҕаттан эмчит буолар анала тыга сырыттаҕа.
Аны балтын хайдах курдук көрбүтүн сөҕөбүн: баара-суоҕа 12 саастаах оҕо, 4 саастаах балтын көрө, тирии ыарыылаахтар балыыһаларыгар киирэр.
Таня балта барахсан тугу сиэн баҕарарын ыйыппытыгар: “Бинэгирээт уонна дьаабылыка”, – диэччи буолбут. Саха тыатын оҕото 1959 сыллаахха хантан билбит аһылыгай? Ону ылаары, сиэстэрэлэртэн тэтэрээт, харандаас уларсан, палаталары кэрийэн, ким туохха наадыйарын сурунан, олору атыылаһан харчылаһар.
Дьэ, онно көрөр ээ, араас ханньаспыт, бүтүннүү баас-үүт буолбут, сорохторо сыстыганнаах ыарыылаахтары. Кутталын хам баттаан, балтыгар көмөлөһөр баҕата баһыйан, итинник сананнаҕа. Балыыһаҕа хаайтарбыт ыарыһахтар үөрэ-көтө ону-маны, ас эҥин, табааҕар тиийэ сакаастыыллар. Ити курдук, оҕо эрдэҕиттэн Санаа Быраас хайа баҕарар балаһыанньаттан кыайыылаах тахсар тобуллаҕас толкуйа, хорсун санаата сайдар. Тириитэ хабырыттан, айаҕын кыайан аппат да кыыска аһылыгы бэйэтэ ыстаан, илдьиритэн баран, оҕо айаҕар уоһунан кутар. Мин ийэм кыра эрдэхпинэ, лэппиэскэни ыстаан, айахпар угара минньигэс да буолара…
Өр үтүөрбэтэх балтын аҕалара суорҕаҥҥа суулаан, балыыһаттан таһаарар, дьиэлэригэр эмиэ эдьиийэ өр көрөр-харайар.
Алтыс кылааска оскуоланы оттор мас бэлэмниир үлэҕэ сылдьан, аны бэйэтэ тыҥатынан ыалдьан, балыыһаҕа, онтон Хомустаах, Башкирия санаторийдарынан эмтэнэргэ күһэллэр. Үтүөрэн кэлбитэ – бииргэ үөрэнэр оҕолоро саас саһааҥҥа син биир үлэлии сылдьаллар эбит. Таня балта, дьүөгэтэ сөтөллө-сөтөллө үлэлииллэрин көрөн, хаһыакка “Ыарыы тоҕо аахсыллыбатый?” диэн ыстатыйа суруйар.
Оҕо санаатын аһаҕастык этэрэ билигин да уһулуччу хорсун быһыы. Дириэктэрэ бэйэтинэн “опровержение” суруйарыгар модьуйан, кэбиниэтигэр таһыттан хатаан кэбиһэр. Мин киһи оннукка кутталбыттан хайдах буоларым биллибэт. Таня райкомҥа ыҥырыллан мөҕүллэр, сүрүн ыйытыы “Ким кикпитэй?” диэн.
Төһө эрэ кыһыйда дириэктэр, сиртэн быга илик оҕоттон кириитикэлэнэн. Ону, хата, хаһыат редактора Кириллин өйөөн, үөһэ миэрэ ыланнар, оҕолору ыарахан үлэттэн босхолообуттар. Кырдьык, тоҕо эрэ, үрдүкү кылаастарга тахсыыбыт саҕана мас соҕутуопкатыгар үлэлээбэт буолбуппут. Баҕар, циркулярканан эрбэтии, “Дружба” эҥин элбээн буолуо, таас чох да кэлбитэ. Ис дьиҥин билбэппит буоллаҕа.
Үөрэнэр оскуолатын кириитикэлээбитин иһин, дириэктэрэ: “Ахсыс кылааһынан үөрэнэн бүт”, – диэн сүбэлээн, Таня өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллыбыт уруһуй куонкуруһугар кыайан, эксээмэнэ суох быһа художественнай училищеҕа киирэр, биир ый онно үөрэнэр. Ыйы быһа чаанньыгы, яблоконы уруһуйдуурун сөбүлээбэккэ, итиэннэ балыыһаларга сытан, быраас буолар баҕата баһыйан, Люда Лукина диэн дьүөгэтин тылын истэн, Майатыгар төннөн, киэһээҥҥи оскуолаҕа киирэр. Аны онно ханна үлэлиирин туһунан ыспыраапка ирдииллэр. Киэһээҥҥи оскуола – “Школа рабочей молодежи” буоллаҕа. Сокуоннай сааһын туола илик оҕону ким да үлэҕэ ылбат. Инньэ гынан, олох да үөрэҕэ суох хаалар куттала үөскүүр. Бастакы чиэппэр бүтүүтэ, кини дьолугар, орто оскуола библиотекатын сэбиэдиссэйэ М.Н. Кандинская үлэҕэ ылар уонна Таня докумуоннарын үөрэтэр. Кыыс биир да “үс” сыаната суох үөрэммитин билэн, педсовет тэрийэн, IX кылааска ыллаттарар.
Оскуола араас тэрээһиннэригэр оччолортон харчы хомуйаллар эбит. Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн алта оҕоҕо харчы биэрэрэ уустуктардааҕын көрө сылдьар Таня утарарын оскуола мунньаҕар этэр. “Оҕолор төрөппүттэртэн ылбакка, бэйэлэрэ харчы үлэлээн булуохтаахтар” диэн курдук санааны саҕар. Ол кэнниттэн Татьянаны хомсомуол сэкирэтээринэн талаллар. Өрөспүүбүлүкэ биир улахан, 2 тыһыынча кэриҥэ үөрэнээччилээх Майа орто оскуолатын комсомольскай тэрилтэтин сэкиритээрэ буола түһэр. Хайыай, эппит тылын толороругар тиийэр. Хомсомуоллар агитбиригээдэ тэринэн, чугастааҕы дэриэбинэлэргэ гастроллаан, харчы мунньуналлар. Ол харчыга саҥатык грузовойу оскуола атыылаһар. Мин бу күҥҥэ диэри оҕолор өлөрбүт харчыларынан бүтүн массыынаны атыыласпыт холобурдарын истэ иликпин, суоҕа да буолуо.
Улахан оскуолаҕа сүүһүнэн оҕо тэҥинэн хомсомуолга киирэллэрин тэрийэн, умса-төннө түһүү барыта Татьяна үрдүнэн буолар. Оскуола дириэктэрэ үчүгэй үөрэхтээх, уопсастыбанньык кыыһыгар аатырбыт “Орленок” лааҕырга барар путевканы куораттан булар. Лааҕырга саха оҕото үлэлиир дьоҕурун көрдөрөр, бэйэтэ да “атын оҕолортон туохпутунан да хаалсыбат эбиппит” диэн санааҕа киирэр.
Сэттис кылааска тыаҕа мас кэрдиитигэр тоҥмута бронхатыгар охсон, сэллигинэн ыалдьан, Башкирияҕа санаторийга баран эмтэммитин этэн аһарбытым. Онтуката биир эмиэ туспа кэпсээн. Онно Мерзляк диэн уолу кытта кэнники паартаҕа “Камчаткаҕа” олордоллор. Татьяна хараҕа мөлтөх буолан, дуоскаҕа туох суруллубутун көрбөт. Ол уол киниэхэ “харах” буолар. Манньатыгар диктаннары, ахсаан суоттааһыннарын Мерзляк Татьянаттан устар. «Пятерку получили два ученика, один из них Мерзляк”, – диэн кини эрэ аата ааттана сылдьыбыт. Онон учууталлар Татьяна киниттэн устар диэн саныыллар эбит. Саха оҕото нууччалыы үчүгэйдик саҥарбат эрээри, уһулуччу грамотнайын итэҕэйбэттэр.
Татьянаны инники паартаҕа көһөрөллөр. Ону сөбүлээбэккэ, диктаны, ахсааны устар киһитэ суох буолан, Мерзляк кыыһы наар күлүүгэ ыыта сатыыр, өссө үөҕэр буолар. «Паартаҕар төнүннэххинэ үөҕүөм суоҕа», – диэн сантаастыыр. Сатахха, биологияҕа: «Мясо задних ног лягушки развито, а мясо передних ног не развито», – диэн, күлүүгэ барар. Оттон эмиэ да сөп ээ. Сахалар «буутун этэ, холун этэ» диибит буоллаҕа. Туруору тылбааска «мясо ног» буоларыгар тиийэр. Ону ол Мерзляк Таняҕа Мясо диэн хос аат иҥэрэн, араастаан үөҕэн сордуур. Онтон кыһыйан, убайа Максим кинини атаарарыгар: «Бэйэҕин уолаттарга атаҕастаппат буолаар», – диэбитин өйдөөн, Татьяна Мерзлягы көрсөн, теннис ракеткатынан сирэйгэ охсор. Уол хаана ыһылла түһэр уонна, кыыһы охторон, төкүнүтэ сылдьан тэбиэлиир, кырбыыр. Онно кыыһы педсовекка буруйдууллар. Кыыс кыбыстан саҥарбат буолар, бэйэтигэр тиийинэр санаа киириэр дылы охсуу ылар. Саатар, таабылыгар “икки” сыана кэчигириир, бэрээдэгэ эмиэ мөлтөх аатырар. Оскуолаттан үүрүллэр. Дьонугар тоҕо бэйэтин дьаһанар санаа киирбитин быһааран, тиһэх суругун суруйан, сыттыгын анныгар хаалларар. Хайаттан хайыһарынан поезд анныгар түһэн өлөргө сананар. Дьолго, онто табыллыбат. Суругун саха уолугар тылбаастатан ааҕаллар, айдаан буолар. Мерзляк буруйун билинэн, учууталларын соһутар. Сыллааҕы үөрэх бүтүүтүгэр учууталлара Таняны хайгыыллар. “Иккилээх” таабылын хайа тардаллар, саҥа таабыл оҥороллор. Үчүгэй үөрэнээччи буолар, дуобакка чемпионнуур, математикаҕа олимпиадаҕа бастыыр.
Майаҕа дуобакка оскуола чемпионката буолан, улахан дьону эмиэ кыайар. Онно оройуон чемпионката, сүрдээх ис киирбэх дьүһүннээх, мааны бэйэлээх Мария Дмитриева диэн библиотекаҕа үлэлиир, хомсомуол сэкиритээрэ Петр Дмитриев кэргэнэ, оскуола оҕотугар кыайтарбытыттан наһаа хомойбут. Библиотекаҕа ыҥыран дуобаттыыллар. Мария хаамыытын сурунан өр толкуйдуур. Оттон Татьяна оҕо буоллаҕа, суруммат, сүрэҕэлдьиир. Ол да буоллар, наар кыайар. Ол Мария сотору олохтон туораабыт, онно Таня наһаа аһыммыт, бэйэтин сэмэлэммит, дуобакка кыайтарыахха да баара диэн. Ити Мария, арааһа, кэлин ССРС норуодунай артыыската Анегина Ильиналыын ыал буолбут учуонай Петр Дмитриев бастакы кэргэнэ быһыылаах.
Кэлин Москубаҕа Татьяна дьиэ кэргэнин кытта сылдьан, оҕолоро метроҕа хатааһылаан тымныйан, сэбиргэхтэтэн ыалдьан, балыыһаҕа суһал көмөнөн киирбиттэр. Кинилэри көрсө барарга оптуобус тохтобулугар бааһынайдыы көрүҥнээх, үрдүк уҥуохтаах киһи кэлэн: «Вы из Якутии? Вас зовут Татьяс?» – диэн соһуппут. Ол били санаторийга сирень сибэкки бэлэхтээбит башкир уола Валера эбит. Невролог быраас буолбут, кэргэннэммит, икки оҕоломмуттар, Москубаҕа олорор, үлэлиир эбит.
Уларыта тутуу сылларыгар Татьяна Михайловна «Связист» санаторийга кылаабынай бырааһынан үлэлии сылдьан, үрдүгэр хаптаһын түһэн, 1987 с. инсуллаабыта. Ону ол Валера Москубаҕа аатырбыт невролог Александр Моисеевич Вейнҥа көрдөрөн, эмтэтэн, атаҕар туруорбут.
Хаҥас илиитэ, атаҕа мөлтөхтүк үлэлиир киһини Валерата: “Татьяна, эн ас таһааччы дьахтарга көмөлөс»,- диэн көрдөспүт. Онно нэһиилэ сылдьар киһини үлэлэтэр диэн наһаа кыһыйбыт. Сүүсчэкэ ыарыһах сиир уонча килиэбин кырбыахтаах эбит. Куһаҕаннык хамсыыр илиитинэн кыайан килиэби туппакка, мүччү туппутугар, ас таһааччы холуочук дьахтар маат-муут бөҕөтүн түһэрбит. Онно абаран, кэлин син барытын кырбаабыт. Ас таһар тэлиэскэни биир илиитинэн үтэ сатыыр. Оннук эмиэ эрчиллэн, хаҥас өттө кэм үчүгэйдик үлэлиир буолбут. Арааһа, Татьянаҕа үтүөнү баҕаран, Валерата оннук дьаһайдаҕа.
Палататын бырааһа, Валера кэргэнэ, бэркэ кыһаллан-мүһэллэн эмтээбит. «Я все знаю» диэн, урут санаторийга сылдьан сүтэрбит «Башкирия – любовь моя!” диэн суруктаах альбомун аҕалан биэрбит. Өссө дьиэтигэр ыҥыран ыалдьыттаппыт.
Валера кинини сөбүлээбит эбит. Уол кинини дойдутугар атаарарыгар, хас эмэ күн көрдөөн булбут сирень букетын бэлэхтээбитин, биһиги киһибит, бииргэ барар кыыһа күлүү гыммытыгар өһүргэнэн, урнаҕа бырахпыт. Иитээччитэ сэмэлээбитин үрдүнэн, төһө да сыыстардым дии санаатар, төттөрү ылбатах. Сахабыт өһөс хаана оонньоон эрдэҕэ. Онтон поездка киирэллэригэр, Валера кыра холбука бэлэхтээбитин көрбөккө эрэ, сиэбигэр уктан кэбиспит.
Сыл ааспытын кэннэ көрбүтэ, холбука иһигэр, матрешка курдук, өссө биир баар эбит. Ол иһигэр туох эрэ токур-такыр бэлиэлээх кумуллубут кумааҕы баарын олох да аахайбатах. Кэлин быраата: «Эйигин Валера таптыыр эбит», – диэбитигэр, дьэ, биирдэ хормуоска курдук кумааҕыны ууннара тардан көрбүтэ: «Я тебя люблю. Валера» диэн суруктаах буолан биэрэр. Валера барахсан Таняны сөбүлүүр буолан, кытаанахтык сыралаһан, буукубалаах кумааҕыны килиэйдээтэҕэ.
Өссө били абааһы көрөр уола Мерзлягы кытта көрүһүннэрбиттэр. Аэропорка дойдутугар бараары киирбитигэр, Мерзляк сибэкки дьөрбөтө туппутунан, мичээрдээбитинэн, утары кэлбит. Кини Домодедово аэропорка авиамеханиктыыр эбит. Ракетканан охсубут бааһын чэрин ыйа-ыйа: «Рубец красит мужчину. Он изменил мое поведение на всю жизнь», – диэбит. Кинини Санаа Быраас көнө суолга үктэнэригэр төһүү күүс буолбут дии саныыбын. Дьэ, ити курдук Санаа Быраас мүччүргэннээх сырыылара да көмөлөһөллөр эбит диэххэ.
Татьяна Михайловна сүрүн уратыта – олус үлэһит. Килииникэтин таһа сибэккинэн симэнэн турар. Аны даачатыгар эмиэ сибэкки бөҕө үүннэрэр. Өссө Валера бэлэхтээбит сирень сибэккитин санаан, сирень мас үүннэрэр – саас аайы тыллан, оҕо сааһын санатар. Яблонятын туһунан этэ да барбаккын. Оҕуруотун аһа өлгөм. Кыһыны быһа сиир аһын хаһаанар. Туох да нитрата суох ыраас оҕуруот аһа доруобуйаларын тупсарара чахчы. Татьяна Михайловна бэйэтэ төрүкү ыарыһах аһаах оҕо төрөөн, оскуолаҕа үөрэнэр кэмигэр физкультура уруогуттан босхоломмут. Диагноһын киһи ааҕан сиппэт. Дьэ, оннук киһи аҥаардас бэйэтин дьулуурунан, сыратынан, олоххо тардыһыытынан, билиҥҥэ диэри күн аайы дьон бөҕөтүн эмтээн абыраан, 78 хаарын уулларда. Кэргэнэ Семен Семенович Назаровтыын, оҕо төрөтөн, сиэн, хос сиэн бөҕөлөнөн, ньир бааччы 56 сылларын олороллор.
Иккиэн үйэлэрин тухары чөл олоҕу тутуһан, физкультуранан, спордунан дьарыктанан кэллилэр. Кэргэнэ 80-тан таҕыстар да, билигин да сүүрүүнэн дьаныһан туран дьарыктанар. Сыл аайы араас сирдэргэ, санаторийга баран, доруобуйаларын тупсараллар.
Татьяна Михайловна сэбиэскэй кэмҥэ үөрэммит чиҥ билиилээх, баай уопуттаах быраас эрэ буолбатах, кинини олох ис-иһиттэн айылҕалаах, удаҕан хааннаах курдук көрөбүн. Эминэн-томунан эрэ дьону эмтээбэт, үтүө тылынан, дьону турукка киллэрэн эмтиир дьоҕурдаах. Бэҕэһээ Афанасий диэн эдэрчи киһини көрүстүм. Санаа Бырааска эмтэммитэ, арыгыны испэтэҕэ 11 сыл буолбут. Ону таһынан аймахтарын, доҕотторун аҕалан эмтэтэр эбит. Татьяна Михайловна киһиэхэ сөпкө система туруоран, ис уорганнары тус-туспа, өссө ынах тылынан мэйиилэрин ыраастаан, куһаҕан дьаллыктан эмтиир, киһини үтүө суолга турарыгар сүбэлиир, такайар.
Татьяна Михайловна илиҥҥи медицинаны кэриэйдэргэ, кытайдарга бэйэлэригэр тиийэн үөрэппитэ. Ол практикатын дьону диагностыырыгар, эмтииригэр туһанар. Мин кэргэммин эмтиир Петербург биллэр бырааһа Людмила Николаевнаттан оччолорго ыйыппытым. Онуоха кини: «Илиҥҥи норуоттар эмтиир практикалара түҥ былыргыттан. Холобура, биһиги, Арассыыйа быраастара, диагноз туруорарга 30 точканы билэр эбит буоллахпытына, кинилэр 300 точканы билэллэр”, – диэбитэ. Ити медицинскэй наука кандидата, оскуоланы кыһыл көмүс мэтээллээх, мединституту кыһыл дипломнаах бүтэрбит нефролог быраас тыла.
Бэйэбиттэн холобурдаатахпына, эдьиийим Зоя Багынанованы хаста да быыһаан турар. Уолаттара олохтон туораабыттарыгар стресстээн ыалдьан, олох сытынан кэбиспитин туруорбута. Бастакы уолун кэннэ, этэҥҥэ үтүөрэн, гастролга барар, иккис уолун кэннэ, 9 хонугар, «Төлкөҕө» сүрүн оруолу оонньуур. Быйыл кыыһа Надя барбытыгар, эмиэ сытан хаалбыта. Мин суохпун, Петербурга сылдьабын. Кэлээт да, Санаа Бырааска эрийэн, сарсыныгар, бэнидиэнньиккэ, киниэхэ илдьибитим. Биэс күнүнэн, бээтинсэҕэ, атаҕар туруорда ээ. Ыарахан баҕайы ис хоһоонноох «Ийэ» драмаҕа сүрүн оруолу этэҥҥэ оонньообута.
Дьэ, итинник курдук бииртэн биир үтүө холобур тахсан иһэр. Мин мэйиим эргийэн, охто сылдьар туруктааҕым. Ону Татьяна Михайловна системалаан, ынах тылынан эмтээн, этэҥҥэ сылдьабын. Ол эрэ буолбатах, киниэхэ эмтэниэхпиттэн ыла, кэнники 3-4 сылтан суруйар дьарыгы дуу, дьаллыгы дуу була сылдьабын. Урут икки тылы холбообот, аккырыыкка да суруйбат бэйэм, миигинниин биэс хааһах диэбиккэ дылы, тугу көрбүппүн, туохха иэйбиппин суруйан иһэр идэлэнним. Биэнсийэҕэ олорор дьон үксэ да мемуар, ахтыы суруйар, онно киһи дьиибэргиэҕэ суох. Кэргэним Егор Петрович ону соччо сөбүлээбэт этэ: “Суруйааччы эдэр эрдэҕинэ суруйуохтаах”, – диирэ. Дьиктитэ диэн, ол мин суруйбуппун дьон сэҥээрэр, онтон наһаа соһуйабын да, үөрэбин да. Татьяна Михайловна бэйэҥ да сэрэйбэт дьоҕургун итинник уһугуннарар эбит.
Сэбиэскэй медицинаҕа үөрэммит чиҥ билиилээх быраас, удаҕанныы норуот эмчитэ, илиҥҥи медицинаны үөрэппитэ барыта түмсэн, үтүө түмүгү биэрэр дии саныыбын. Онно эбии дьоҥҥо үтүө ойоҕостооҕо, ыарыһахтары эмтиир уһулуччу дьоҕурдааҕа, дьоҥҥо үчүгэй сыһыаннааҕа төһүү күүс буолар. Эбиитин наһаа үлэһит. Аны дьулуура, тугу барытын кыайар тулхадыйбат санаата дьону, ыарыһахтары кынаттыыр. Миигин үнтү хаайан, “Самородок” биллиилээх тренерэ Маргарита Григорьевна Куличкинаҕа дьарыктанабын, доруобуйабын тупсарынабын.
Онно да мин тренер тугу этэрин эрэ хамсанабын, ордук хоһо суох. Татьяна Михайловна онно да импровизациялыыр, эрчиллиини тупсаран, араастаан хамсанар. Көннөрү хамсаныыга кытта айымньылаахтык сыһыаннаһан, сиэдэрэй (шедевр) оҥорон таһаарар. Дьэ, кыыс оҕото диэтэҕиҥ! Корпоративтарга үҥкүүлүүрүн көрүөҥ этэ! Мин кыбыстан, дьон сүөлүргүү көрүө диэн үҥкүүлээбэппин. Ону ойутан туруоран үҥкүүлэппитэ эрэ баар буолар.
Татьяна Михайловна кинигэтин ааҕа олорон, киһи олоҕун бэйэтэ эрэ оҥостор, доруобуйатын көннөрөр, сэргэх олоҕу олорор эбит диэн санааҕа кэллим. Онон бу кинигэ ыччаттарга олус туһалаах буолуон сөп.
Санаа Быраас кэлин чааһынай килииникэ аһан үлэлэтэн, дьон бөҕөнү эмтээн абырыыр. Кэрэчээн сибэккинэн симэммит эмтиир дьиэтэ-уота, Санаа Быраас сырдык мичээрэ – барыта КИҺИ туруга, уйулҕата, олоҕо тупсарыгар ананар. Оннук эрэ буоллун!
Мария Неймохова.
19.08.2025 с
