1 год назад 686
Көмүс кынаккыт үрдүккэ көтүттүн!
Хатас нэһилиэгин “Тускул” КК үгэскэ киирбит күүтүүлээх-кэтэһиилээх тэрээһиннэриттэн биирдэстэрэ “Көмүс кынат” бириэмийэни туттарыы буолар.
Быйыл даҕаны ол кэһиллибэтэ, тохсунньу 18 күнүгэр ааспыт 2024 сылга айымньылаахтык, үтүө түмүктээхтик үлэлээбит-хамсаабыт, Хатаспыт нэһилиэгэр култуура сайдыытыгар кылааттаах дьоммутун-сэргэбитин чиэстээтибит.
Кэлбит ыалдьыттары Николай Андросов, аан айаҕыттан намыын ырыа дорҕоонунан арыаллаан, “Тускул” уораҕайыгар киириэхтэриттэн кэрэ эйгэтигэр куустардылар.
Дьэ, ааспыт 2024 сыл дьоруойдара кимнээҕий?
“Өркөн кылаат” – Пинигин Алексей Семенович, “Прогресс” хааччахтаммыт эппиэтинэстээх тэрилтэ салайааччыта, СӨ үтүөлээх тутааччыта.
Алексей Семенович – ылсыбытын ыһыктыбат, туппутун тупсарар киһи киһитэ, ураты уйан туруктаах, дириҥ бөлөһүөктүү өйдөөх саха саарына. Тутуу үлэтин кытта култуура, спорт салааларын сатабыллаахтык алтыһыннаран, Хатаска култуура улахан сайдыытыгар кылааттаах ытыктыыр киһибит. Кини салайар тэрилтэтэ кэнники сылларга Дыгын оонньууларын сүрүн спонсора буолар. Онон дьиҥ саха өйүн-санаатын, өркөн өйүн тута сылдьар, сахалыы тыл-өс, өй-санаа сайдыытыгар туруулаһан туран үлэлиир-хамсыыр Алексей Семеновичка өссө төгүл махталбытын, убаастабылбытын биллэрдибит.
“Төлкөлөөх өйөбүл” анал аат Н.В.Слепцов дириэктэрдээх Н.Е. уонна П.Н Самсоновтар ааттарынан орто оскуолаҕа бэрилиннэ.
“Өйөбүл” диэн олох устатын тухары барыбытын арыаллыыр биир сүрүн өйдөбүл буолар. Оттон “төлкөлөөх өйөбүл” диэн буоллаҕына, ол аата дириҥник өйдөһүү, инникини барыллааһын, торумнааһын, таһаарыылаах түмүктээх үлэ. Биһиги “тускуллар” дьолбутугар алтыһар Хатас орто оскуолабыт кэлэктиибин дьиҥ чахчы төлкөлөөх өйөбүллэрин билэбит.
Галина Семеновна Николаева салайааччылаах 70-с нүөмэрдээх Хатастааҕы “Кэрэчээнэ” уһуйааны кытта бииргэ буолар хайысхабыт сүрдээх элбэх.
Онтон биир сүрүнэ – оскуолаҕа киириэн иннинээҕи саастаах оҕолортон саҕалаан, кинилэри нөҥүө төрөппүттэри, бииргэ төрөөбүттэрин, эһээлэри, эбээлэри кытта сахалыы тыыҥҥа иитии-үөрэтии, дьарыктааһын буолар. Онон күнүн аайы алтыһар, ылсар-бэрсэр, өйөнсөр кэлэктииппитигэр “Төлкөлөөх өйөбүл” ааты иҥэрдибит.
“Өйөбүл” диэн сырдык сылаас ааты Дьокуускай куорат Дууматын дьокутаата, биһиги улахан доҕорбут, талба талааннаах Осипов Алексей Дмитриевич ылла.
Кининм көхтөөх кыттааччы быһыытынан билинэбит. Алексей Дмитриевич дойдуга бэриниилээх буолуу диэн санаа биир чаҕылхай туоһута буолар. Хатаска баар эр дьон хамсааһыннарын төрүттээччилэриттэн биирдэстэрэ. “Тускул” КК ыытар тэрээһиннэрин хаһан баҕарар өйүүр, өйдүүр, көмөлөһөр. Ону таһынан Алексей Дмитриевич Хатастааҕы норуодунай тыйаатырбыт сүрүн артыыһа, хас даҕаны кыайыылаах-хотуулаах испэктээктэрбитигэр кылаабынай оруоллары чаҕылхайык оонньообута. Түөрт оҕо тапталлаах аҕата. Кэргэнэ Александра – “Арчылаана” вокальнай ансаамбыл солистката.
Эмиэ маннык “Өйөбүл” анал ааты Алексей Дмитриевич бииргэ алтыһар, дьон-сэргэ олоҕун тупсуутугар бииргэ үлэлэһэр, “Тускул” КК үлэтигэр олус көмөлөөх куорат Дууматын дьокутаата Салатюк Иван Владимирович ылан үөрдэ-көттө.
“Төһүү күүс” – анал ааты ылбыт Хатастааҕы 7-с нүөмэрдээх спортивнай оскуола дириэктэри солбуйааччы Степанова Ангелина Романовна “Тускул” КК үлэтэ-хамнаһа киэҥин, бииргэ алтыһар доҕотторо элбэҕин чаҕылхай холобура буолар.
Айбыт-туппут бырайыактарбыт олоххо киириилэригэр Ангелина Романовна төһүү күүс буолар. Кини курдук уурбут-туппут, орун-оннугар туттунуулаах-хаптыныылаах дьоһун дьонноох буоламмыт эрэллээхпит, көмүөл күүһэ күүстээхпит.
“Үтүө күүс”. Бу аат Хатас нэһилиэгин дьаһалтатын эдэр ыччаты кытта уонна спорка исписэлииһэ Игнатьев Семен Семеновичка иҥэрилиннэ.
Семен Семенович “саха сатаабатаҕа суох” этии чаҕылхай туоһута буолар. Дьону-сэргэни кытта, чуолаан эдэр ыччаты кытта үлэни, спорка сыһыаннаах тэрээһиннэри үрдүк таһымҥа тэрийэр, толорор. Майгытын биир саамай мааны өрүтэ – хаһан баҕарар, ханнык баҕарар түгэҥҥэ күүс-көмө буоларга мэлдьи бэлэм.
“Эйэҕэс эрэл” диэн эрэнэ, астына ааттаан туран, куонкурустары, көрүүлэри ыытарбытыгар биир сүрүн хайысхатыгар дьүүллүүр сүбэҕэ үрдүк таһымнаахтык үлэлээн, тэрээһиннэрбит ыытыллар хаачыстыбатыгар күүс-көмө буолар эйэҕэс-сайаҕас, сайдам санаалаах Абрамова Саргылана Ивановнаны ыҥырдыбыт.
Саргылана Ивановна Хатастааҕы оҕо ускуустубаларын оскуолатыгар үлэлиир. Мааны майгыта кини бииргэ үлэлиир кэлэктиибигэр эмиэ быһаарыылаах, тоҕоостоох түгэннэргэ биллэн эрдэҕэ диэн эрэнэ саныыбыт.
“Сайаҕас санаа” ааты Хатастааҕы олохтоох дьаһалта нэһилиэнньэни кытта үлэҕэ эппиэтинэстээх кылаабынай исписэлииһинэн үлэлиир Игнатьева Наталья Иннокентьевна ылла.
Анал аата да этэринии, санаалыын сандаархай, сайаҕас майгылаах, эргиччи, дэгиттэр салайар сатабыллаах, ылсыбыта ыпсан, туппута тупсан иһэр туруу үлэһит Наталья Иннокентьевна көмөтүн, өйөбүлүн куруутун билэбит. Хаһан даҕаны “билбэппин” диэн кэтэмэҕэйдээбэт, “сатаабаппын” диэн саллыбат, ууну-хаары эрдибэккэ, туһата суоҕу туойбакка, бэрт судуругутук ылсан иһэр буолан, кинини кытта алтыһар ырыа курдук ылбаҕай, хоһоон курдук хомоҕой буолар.
“Айар аартык аргыһа” ааты айар суолбут арахсыспат аргыһа Саргылана Тарасовна Стручкова дириэктэрдээх Хатастааҕы “Ситим” айымньы дьиэтин кэлэктиибэ ылыан ылла.
Айартан астынар, оҥорортон дьоллонор доҕотторбут саха сахатынан кэрэтин туоһулаан, өркөн өйү өһүө оҥостон, или-эйэни эркиннэнэн, өбүгэлэрбит тобулбуттарын сөргүтэн, төрүт дьоммут айылҕаттан анаммыттарынан дьарыктанан, кэрэхсэнэр эйгэлээхтэр. Аны даҕаны уҥа-хаҥас илиилэрбит уон тарбахтарын уон аҥыы ыыппакка тутуһан, түмсэн, күүспүт-уохпут түмүллүөҕэ диэн эрэлбитин этэбит.
“Төрүт үгэһи үйэтитээччи” – СӨ норуот уус-уран айымньытын маастара Мария Сергеевна Дегтярева. Кини оҥорбута эрэ барыта дьоһун, тикпитэ эрэ барыта ситэри, иистэммитэ эрэ барыта эттээх-эллээх, өйгө-санааҕа хаалардыы күртүөннээх. Дэгиттэр талаанын, айылҕаттан бэриллибит дьоҕурун сайыннаран, санаабытын уура сылдьыбакка оҥорон, айан-тутан иһэр идэлээх буолан, бэл диэтэр, көмүлүөк оһоҕу оҥорон соһутан турардаах. Элбэх маастар кылаастары биэрэн сатыырын, билэрин, үөрүүнү кытта үллэстэр, үөрэтэр.
Эмиэ маннык аат СӨ норуот уус-уран айымньытын маастара Токоемова Сардаана Ивановнаҕа иҥэрилиннэ.
Сардаана Ивановна төрүт үгэс иис өттүгэр хайысхатын бары өттүнэн боруобалаан, үөрэнэн, тигэн, дьиҥ чахчы үйэтитээччи диэн ааты сүгүөн сөптөөх киһибит. Ол курдук, киһини баһыттан атаҕар диэри сахалыы таҥыннарар кыахтаах – этэрбэһиттэн бэргэһэтигэр тиийэ барытын бэйэтин илиитин ичигэһин иҥэрэн оҥоруон сөп. Таҥастыыр, имитэр, сууйар-тарыыр, быһар, тигэр, оҕуруонан, быысапканан киэргэтэр. Маны таһынан улахан кэлэктииптэргэ – ансаамбылларбытыгар – таҥастары тигэн сөхтөрөр. Ииһэ куруутун үрдүк хаачыстыбалааҕынан биллэр.
“Кэрэ эйгэтин кэрэһиттэрэ” – уйгуга уһуйар, саргыга салайар, оһуор-мандар суолунан олохпутун хоһуйар сиэллээх-дэйбиир сэһэнин, кыл сап кэпсээнин тиһэр Константинова Вилена Михайловна салайааччылаах, СӨ норуот айымньытын маастара Тюляхова Надежда Игоревна педагог-маастардаах “Утум ситии” түмсүү.
Тэриллээт даҕаны утаппыттыы, сүтэрбити булбуттуу, таһаарыылаахтык, тахсыылаахтык үлэлээн-хамсаан барбыттарауонна Хатаспытын, Дьокуускай куораты бүтүн өрөспүүлүкэ таһымнаах улахан киэҥ далааһыннаах тэрээһиннэргэ доргуччу ааттаппыттара.
“Саҥа аат”. “Тускул” КК кэлэктиибэ сылын аайы эйгэтин кэҥэтэр, саҥаны-сонуну арыйар сыаллаах-соруктаах үлэлиир. Онон бу анал аат куруутун баар. 2024 сыллааҕы айар-тутар сыл түмүгүнэн бу аат Анна Габышева, Михаил Сивцев, Прокопий Николаев, Николай Протасов састааптаах “Табыл” квартекка бэрилиннэ.
Салайааччы СӨ үөрэхтээһинин туйгуна Николай Протасов. Квартет ырыаһыттара бары норуот хаһаайыстыбатын араас хайысхатыгар таһаарыылаахтык үлэлии-хамсыы сылдьар дьон. Кинилэр ырыа ылбаҕай ыллыгынан бииргэ хаамсаллар, кэрэни-үтүөнү кэҥэтэллэр.
“Дайар кынат”. Кэрэ-үтүө эйэҕэс эйгэтэ куруутун “көтүү”, “үрдүк”, “куйаар” диэн өйдөбүллэрдиин быстыспат ситимнээх. Онон сайдарга-үүнэргэ, инникигэ ыҥырар-угуйар “Дайар кынат” анал аат ырыаһыт удьуор утумун тута сылдьар, кэрэҕэ-сырдыкка күүстээх тардыһыылаах дэгиттэр талааннаах Виктор Борисовка ананна.
Виктор үҥкүүлүүр даҕаны, ыллыыр даҕаны, дьүһүйүүгэ да кыттыан сөп. Көмөлөһөргө мэлдьи бэлэм киһибитигэр түгэнинэн туһанан махталбытын тиэрдэбит.
“Сырдык сыдьаайа”. Сырдык сыдьаайыттан сир дойду симэнэр, олорор олохпут киэркэйэр, тулабыт тупсар, кэрэтийэр. Бу этиллибит тыллар “Сырдык сыдьаайа” диэн анал ааппытын ылар Денис Геннадьевич, Сардаана Егоровна Колосовтарга уонна кинилэр оҕолоругар, кинилэр олохторун толору арыйаллар.
Колосовтар ыччаттарыгар таптал, эр-ойох туһунан өйдөбүлү, ыал буолуу ытык аналы бэйэлэрин холобурдарынан көрдөрөллөр. Ол үөрэтиилэригэр кэрэ эйгэтин дьайыытын ырылыччы көрөбүт.
“Бастыҥ бырайыак”. Ичээнэ Быйаҥнаах идиэйэтинэн иилэнэн-саҕаланан, “Ил күн” диэн тэрээһин нэһилиэк олоҕор саҥа тыыны, сонун көрүүнү киллэрэн, сүрдээх үчүгэй хамсааһын, түмсүү, сомоҕолоһуу буолбута. Ол күн Хатаспытыгар Сахабыт сирин араас улуустарыттан кэлэн олохсуйан, силис-мутук тардыбыт, дьиэлэммит-уоттаммыт дьоммут мустан, көрсүһүү үөрүүтүн билбиттэрэ, төрөөбүт төрүт дойдуларыгар ахтылҕаннарын таһааран, дуоһуйуу долгунугар уйдарбыттара. Хатаспыт сайдар-үүнэр саҕахтарыгар күүс-көмө буоларга бэлэмнэрин биллэрбиттэрэ, саҥа, сонун этиилэри киллэрбиттэрэ.
“Айар кынат”. Бу аат айар-тутар аартыгы арыйан, хоһоон хонуутугар хоһууннук хаама сылдьар Николай Николаевич Иванов-Хоро Холлойго бэрилиннэ.
Ааспыт 2024 сылга икки кинигэтэ күн сирин көрөн, ааҕааччы киэҥ араҥатыгар тарҕанна. Маны таһынан кини Хатастааҕы норуот тыйаатырын биир сүрүн артыыһа буолар. “Тускул” КК үлэтин-хамнаһын араас хайысхатыгар – ыһыах буоллун, Саҥа дьыл буоллун, араас субуотунньуктар, аһымал аахсыйалар – кинитэ суох барбаттар.
“Дьаныардаах кынат”. Дьаныар, тулуур-дьулуур көтөр кынаттаахха, үөһэ талаһааччыга тирэнэр тирэҕэ, өйөнөр өһүөтэ буолар. “Тускул” култуура киинин үлэтин биир ирдэнэр хайысхата – үлэлэммит үлэ сааһыланыыта-наарданыыта, кумааҕыга, дьыалаҕа киириитэ кэмигэр оҥоһуллара. Манна биһиги “тускуллар” таба тайаммыт киһибит – Стручкова Нарияна Владиславовна.
Дьэ, онон киэн тутта, астына-дуоһуйа ааттыыр киһибит, “Дьаныардаах кынат” анал аат саҥа хаһаайката ылсыбытын ыһыктыбат, “сатаабаппын” диэн саллыбат, көрбөтөҕүм диэн көлбөрүтүммэт, билбэппин диэн кэтэмэҕэйдээбэт үлэһит үтүөтэ Стручкова Нарияна Владиславовна аата “Көмүс кынат” бириэмийэ кинигэтигэр киирдэ.
“Эрэллээх эркин” ааты баар суох эрэнэр спонсорбытыгар астына-дуоһуйа Сивцев Иван Константинович дириэктэрдээх “Баҕарах” хааччахтаммыт эппиэтинэстээх хаһаайыстыбаҕа анаатыбыт.
Олорор олохпут хайа да кэмигэр туһааннаах, тыын суолталаах түгэннэр, күннэр-дьыллар баар буолаллар, дьэ, оннук түгэҥҥэ аһаҕас, ыраас дууһалаах, сырдыгы саҕар амарах санаалаах, эркин курдук эрэллээх дьон баар буолан, иннибит диэки хардыылыыбыт диэн туран, аны даҕаны бииргэ буолуохпут диир санаабытын биллэрэрбит.
“Сыл бастыҥ саҕалааччыта” анал ааты Слепцов Николай Вячеславович ылла.
Николай Хатас ыччатын түмсүүтүн биир саамай көхтөөх кыттааччыта, тыйаатырбыт тахсан эрэр сулуһа, саҥа киһитэ. “Тускул” КК ханнык баҕарар тэрээһиннэригэр, саҕалааһыннарыгар тэҥҥэ хаамсар, сайдар-үүнэр. Быйылгы сылы, тохсунньу томороон тымныытын, туманын быыһынан сиксилдьитэ айаннаан, Сахабыт сирин араас нэһилиэктэригэр кэрэни кэрэхсэтэр, сэргэхситэр гастрольнай биригээдэ састаабыгар сылдьан көрүстэ. Кини Слепцовтар удьуор утумнарын тутан, култуураҕа киллэрэр кылаата дириҥээн-кэҥээн иһэригэр эрэлбит улахан.
“Айар аартыгы арыйааччы” – аһылларга, арылларга, айар-тутар суолу тутуһарга төһүү күүс буолар түмсүүлэртэн бастыҥмыт Николай Протасов салайааччылаах “Дэгэрэҥ ырыа дьэргэлгэнэ” түмсүү.
2023 тэриллэн баран, сүрдээх көхтөөхтүк үлэлээн, Хатаспыт аатын өрөспүүбүлүкэ араас таһымнаах күрэстэригэр үрдүкү үктэллэргэ үктэннэрдэ. 2024 сылга Олоҥхо ыһыаҕар, Хатас ыһыаҕар, дэгэрэҥ ырыаны айааччыларга анаммыт куонкурустары барытыгар көтүппэккэ кытыннылар. Маны таһынан Хатаска аан маҥнайгытын ыытыллыбыт “Дэгэрэҥ тэтимигэр уйдаран” куонкуруһу тэрийиигэ, ыытыыга кытыннылар.
“Айымньылаах дьиэ кэргэн”. Ийэттэн-аҕаттан бэриллибити, дьиэ кэргэҥҥэ иитиллибит эйгэни өйгө-санааҕа үрдүктүк тутан, олох устун айанныы сылдьар Михаил Дмитриевич, Ольга Егоровна Сивцевтэр кыргыттара Нарыйааналыын, Сандааралыын “Айымньылаах дьиэ кэргэн” ааты ылыахтарын ыллылар.
Ол курдук, Нарыйаана Муусука үрдүкү оскуолатыгар ситиһиилээхтик үөрэнэн, күн бүгүн устудьуоҥка. Сандаара ааспыт сайын бэйэтин уус-уран киинэҕэ уһуллууга холонно. Михаил норуодунай тыйаатырбыт Н.В. Гоголь өлбөт-сүппэт айымньытынан ситиһиилээхтик туруорбут “Ревизор” испэктээккэ сүрүн оруоллартан биир саамай көстүүлээхтэрин – городничай Антону – чаҕылхайдык оонньообута. Өссө биир улахан ситиһиилэрэ – Михаил бииргэ төрөөбүттэрин кытта сүбэлэһэн, төрөппүттэрэ Раиса Гаврильевна, Дмитрий Дмитриевич Сивцевтэргэ анаммыт “Олох сэһэнэ салҕанар…” диэн документальнай киинэни “Тускул” киин “Үйэ” ауиовизуальнай устуудьуйатын көмөтүнэн күн сирин көрдөрүүлэрэ буолар.
“Ситиһиигэ сирдээччи” анал аат үлэтин ситиһиитэ ситимнээх, кыайыы-хотуу кынаттардаах, чахчыта даҕаны нэһилиэк киэн туттуута “Көмүс дорҕоон” көрдөрүүлээх вокальнай устуудьуйа салайааччыта Окорокова Татьяна Григорьевнаҕа иҥэрилиннэ.
Кини быйыл онус сылын “Тускул” КК айар-тутар сезонугар үлэлии-хамсыы, айа-тута сылдьар. Бу кэм тухары анал үөрэхтээх исписэлиис быһыытынан буста-хатта, кэҥээтэ-дириҥээтэ, ону тэҥэ салайар талаана-дьоҕура ол хардыытыгар сөп түбэһэн кыаҕырда-күүһүрдэ. Татьяна Григорьевна норуот бэйиэтэ С.Данилов “Үлэ – үөрүү, үлэ – дьол” диэн кынаттаах ох тылларыгар хоһуллубут талаан-дьоҕур, сүрэхтээх, тулуур-дьулуурдаах буолуу чаҕылхай туоһута!
“Көхтөөх түмсүү”. Эдэрдии эрчими, айар-тутар санааны сайыннарыыны, күн киһитин көмүскэс санаатын, айыы сирин аһыныгас санаатын күөрэччи тутан, “Тускул” КК, Дьокуускай куорат култуураҕа управлениетын ыытар киэҥ далааһыннаах, дириҥ ис хоһоонноох тэрээһиннэригэр көтүппэккэ кыттар, киэргэтэр Вилена Михайловна Константинова салайааччылаах “Сатабыл” ансаамбыл “Көхтөөх түмсүү” анал ааты ылыахтарын ыллылар.
“Бастыҥ түмсүү”. Уруккуну умнубатахха, ааспыты аахайдахха, устуоруйаҕа убаастабыллаахтык сыһыаннастахха, дойдуга бэриниилээх буолууну иитии сүрүн өйдөбүлүн ыһыктыбаттыы тутабыт диэн өйдөбүлүнэн 2019 сыллаахха Хатас олохтоох дьаһалтатын салайааччыта Пермяков Евгений Петрович көҕүлээһининэн тэриллибит нэһилиэк олоҕун устуоруйатын үйэтитэр историктар түмсүүлэрэ “Бастыҥ түмсүү” ааты ылла.
Бу түмсүү түбүктээх, түмүктээх үлэтэ 2024 сылга биһиэхэ үтүөкэн сонуну, бэлиэ күнү бэлэхтээбитэ – 2025 сылга быйыл Хатас нэһилиэгэ 380 сааһын бэлиэтиэ. Түмсүү үлэтин суолтата кэлэр кэмнэргэ, үүнэр күннэргэ өссө дириҥиэ, кэҥиэ турдаҕа.
“Ситиһии”. Ситиһии кыайыы-хотуу эмискэ, соһуччу кэлбэтин биир чаҕылхай туоһута – Бүтүн Арассыыйатааҕы Улуу Кыайыы 80 сылыгар туһуламмыт “Кыайыыны айхаллыыбыт” бэстибээл икки түһүмэҕин ситиһиилээхтик ааһан, үһүс түһүмэҕэр Тверь куоракка барар үрдүк чиэһи ылбыт Арассыыйа худуоһунньуктарын сойууһун чилиэнэ Ефремов Владимир Захарович “Ситиһии” анал ааты ылар.
Владимир Захарович күн бүгүҥҥү күҥҥэ бэйэтэ тус быыстапкалаах (“Үргэл” галереяҕа, Хатастааҕы олохтоох дьаһалта дьиэтигэр, Хатастааҕы “Кэрэчээнэ” уһуйааҥҥа уо.д.а. ), дьиэ кэргэнинэн кинигэлээх, сүүсчэкэ хартыыналаах дьоһун киһи буолар.
“Тирэх түмсүү”. Ханнык баҕарар саҕалааһын, үлэ хайысхата тирэнэр тирэхтээх, өйөнөр өһүөлээх буоллаҕына чиҥиир, үйэлэнэр, суолтата үрдүүр. “Тускул” КК үлэтин тирэнэр тирэҕэ, киэн туттуута – СӨ култууратын туйгуна, СӨ норуотун айымньытын сайдыытыгар кылаатын иһин бэлиэ хаһаайката Жиркова Татьяна Григорьевна салайааччылаах, Дайаана Иванова хореографтаах “Айхал” үҥкүү ансаамбыла.
“Айхаллар” холобурдарыгар эппиэтинэстээх, бэйэҕэ ирдэбиллээх, дойдуга бэриниилээх буолууну чуолкайдык көрөбүт. Бу кэлэктиип биир саамай үтүө өрүтэ – кинилэр үҥкүүнэн эрэ олорботтор, “Тускул” КК субуотунньуктарыгар, тэрээһиннэригэр куруутун кытталлар, бэйэлэрин сынньалаҥнарын, бэлиэ күннэрин ыытыыга олус уратытык, айымньылаахтык сыһыаннаһаллар.
Анал ааттары өрө көтөҕүллүүлээхтик туттарыыга эмиэ куруутун бииргэ буолар ааттаах-суоллаах дьоһун дьоммут, ыҥырыыбытын ылынан, суолта биэрэн, бириэмэ булан көмөлөстүлэр, кинилэргэ эмиэ барҕа махталбытын, сүгүрүйүүбүтүн тиэрдэбит;
– СӨ үтүөлээх артыыһа, биһиги улахан доҕорбут, “Тускул” КК ыытар “Сулустардыын ыллыыбыт, үҥкүүлүүбүт” бырайыакпыт солбуллубат кыттыылааҕа, аҕыс кырыы талааннаах Ольга Спиридонова-Никаҕа;
– историческай наука кандидата, ХИФУ РФ хотугулуу-илиҥҥи норуоттарын тылларын уонна култуураларын үнүстүүтүн култуураҕа уонна фольклорга кафедратын доцена, ойуу тылын, кэпсээнин, кистэлэҥин төрүт иис нөҥүө дьоҥҥо-сэргэҕэ тиэрдээччи Петрова Светлана Ивановнаҕа;
– СӨ култууратын, СӨ үөрэҕин туйгуна, СӨ ырыа айааччыларын сойууһун чилиэнэ, Хатас нэһилиэгин ырыа айааччыларын түмсүүтүн салайааччыта, Хатас оскуолатын ырыаҕа учуутала, “Сардаҥа” түөлбэ салайааччыта Николай Михайлович Андросовка;
– ытыктыыр, убаастыыр киһибит, “Көмүс кынат” бырайыак ааптара, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, талба талааннаах Старкова Вера Никитичнаҕа;
– олохпут хардыытынан, ирдэбилинэн үлэбитин-хамнаспытын сырдатар, эйгэбит дьону-сэргэни угуйарыгар, ыҥырарыгар сырдатыы, угуйуу, түмүү үлэтэ олус наадалаах. Бу хайысхаҕа күүскэ үлэлиир, киэҥ көрүүлээх-истиилээх, суоллаах-иистээх “Три кита” креативнай агентство салайааччыта Сахаайа Гоголеваҕа;
– киэҥ нэлэмэн Сахабыт сирин араас муннуктарыгар олорор элбэх киһи билэр диэтэхпитинэ, омун буолбатах диэн туран, Хатас нэһилиэгин олохтооҕун дэгиттэр талааннаах, ураты дьоҕурдаах, эйэҕэс-сайаҕас Наталья Протопоповаҕа;
– “Саха” национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньатын бастыҥ ыытааччыта, ырытар, анаарар биэриилэр ааптардарыттан биирдэстэрэ, лоп-бааччы тыллаах-өстөөх Роман Алексеевка-Аморга.
“Көмүс кынат” бырайыакпыт салайааччыта – “Тускул” КК дириэктэрэ Валентин Азотович Чепалов. Кини бу тэрээһиммит уурбут-туппут курдук барыытыгар барыбытын түмэн, сүбэлэһэн-амалаһан, ымпыгар-чымпыгар тиийэ толкуйдаһан, салайан, дьон-сэргэ махталын, сэргээһинин, кэрэхсэбилин ыллыбыт. Бириэмийэ туттарыыны Михаил, Татьяна Окороковтар дьиэ кэргэттэрэ баһылаан-көһүлээн, бэрт сэргэхтик ыыттылар. Тэрээһиммит ырыа-тойук доҕуһуоллаах, сахалыы итии чэйдээх ааста.
Наталья Руфова, Хатас
Хаартыскалары “Тускул” КК тиксэрдэ.
