9 месяцев назад 447
Хаҥаластар өрөгөйдөөтүлэр
Олоҥхо эйгэтигэр өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр толорооччу, 2022 с. “Муҥха олоҥхото” күрэх кыайыылааҕа Прасковья Лебедева, үөрэҕин бүтэрэн, Мэҥэ Хаҥаласка үлэлии сырыттаҕына, биир дойдулаахтара хаҥаластар, кыыстарын бэйэлэригэр ыҥыран ылан, Покровскайга Арчы дьиэтигэр фольклор исписэлииһинэн үлэҕэ ылбыттара.
Прасковья үлэтин былааннаахтык саҕалаабыта: улуустааҕы Олоҥхо ассоциациятын кытта ыкса үлэлэһэн, Хаҥаласка олоҥхону толорор дьону түмэргэ соруммуттара. Ол курдук, ким онно тыыппалааҕын, баҕалааҕын уонна бу сыллар тухары толоро сылдьыбытын сураһан, олордуун кэпсэтэн, сүбэлэһэн, 2024 сыл сааһыгар “Хаҥалас утума” диэн олоҥхоһуттар хомуур бөлөхтөрүн тэрийбитэ.
Былырыын бастакыларын Аммаҕа буолбут Олоҥхо ыһыаҕар холонон көрбүттэрэ. Онно бэйэлэрин кыахтарын тургутунан көрөн баран, дьэ, күүскэ ылсан бэлэмнэнэн, быйыл Нерюнгрига букатын да I үрдэл буолар өрөгөйүн биллилэр.
–Барыта 11 киһи кытынна: II Малдьаҕартан, Нөмүгүттэн, Өктөмтөн, Покровскайтан, II Дьөппөнтөн. Дьиэ кэргэнинэн кытта толорор дьонноохпут – Фоминнар. Ийэлэрэ Федора Ивановна – Өктөм нэһилиэгин “Барҕарыы” култуура дьиэтин дириэктэрэ. Кинини кытта уола Алексей уонна кийиитэ София бааллар.
Бөлөхпүтүгэр түөрт көлүөнэ дьон биир ситимҥэ сылдьара кэрэхсэбиллээх: саамай эдэрбит – 17 саастаах Дархан Тихонов (II Малдьаҕар), быйыл оскуоланы бүтэрдэ. Оттон саамай аҕабыт – 82-лээх Пелагея Семенова (Нөмүгү).
Биһиги сүрүн сорукпут – түөлбэ олоҥхотун үөрэтэн, Хаҥалас олоҥхоһуттарын үйэтитии уонна тарҕатыы. Холобура, билигин Афанасий Николаевич Алексеев “Хаҥалас Боотур” олоҥхотун толордубут. Бу иннинэ испэктээк быһыытынан туруора сылдьыбыттара. Оттон мин олоҕурбут ньыманан толорорго уһуйабын. Биллэн турар, бастаан ыарырҕаппыттара. Сорохторо букатын да олоҥхоттон тэйиччи этилэрэ. Онтон сыыйа ылынан, өйдөөн, билигин иһигэр киирэн, итийэн-кутуйан олоҥхолууллар, – диэн кэпсиир бөлөх салайааччыта Прасковья Лебедева.
Саҥа саҕалаан эрэр бөлөххө улахан ситиһии – өрөспүүбүлүкэҕэ бастыыр. Туһугар туспа триумф.
Хаҥаластар оҕолоро да, бастакы холонуу диэтэххэ, куһаҕана суохтук кытыннылар. Тиит Арыы Г.В. Ксенофонтов аатынан оскуолатын 9 үөрэнээччитэ Сергей Борогонскай “Күн Эрэли” олоҥхотун толордо.
Бу “Утум” бөлөх (сал. Л.А. Гоголева) бастаабыт “Хаҥалас утумун” курдук, өссө үчүгэйдик бэлэмнэнэн, кыайыы утумун салҕыахтара диэн эрэниэххэйиҥ.
